أبب: أبّ :: پایگاه رسمی مسعود رضانژاد فهادان
۱

أبب: أبّ

مدخل همزه

أبب: أبّ

أبب

ترجمه و شرح کتاب سفینة البحار شیخ عباس قمی رحمة الله علیه - مدخل: أبب

الأبُّ‏ هُوَ الکَلَأُ وَ المَرعَى وَ کَانَ بَعضُ الصَّحابهِ جاهلاً بِهِ‏.[۱]


أبّ[۲] و کَلَأ[۳] و مرعی[۴] هر سه به معنای مرتع و مراد از صحابه، خلیفۀ اوّل و دوم است که معنای أبّاً در آیه ۳۱ سوره عبس را نمی‌دانستند؛ برای مثال وقتی از خلیفۀ اوّل، معنای آیه: "وَ فاکِهَهً وَ أَبًّا"[۵] سؤال شد گفت: و امّا معنای فاکهه را که همه می‌دانیم و معنای أبّ را نیز خداوند عالم‌تر است.[۶]

همچنین در منابع اهل سنّت آمده که وقتی از خلیفۀ دوم، راجع به معنای آیۀ مذکور، سؤال شد با تازیانه به استقبال آن‌ها رفت.[۷]

جالب اینکه زمخشری در مقام اعتذار ‌گوید:

همت آنها مصروف به عمل بود نه به دانستن آنچه مورد عمل نبود.[۸]

إبن حجر، شارح صحیح بخارى، اعتذار دیگری آورده که "بنا به قولى أَبّ، دخیل است و عربى نیست و مؤیّد دخیل بودن را خفاء معنى آن بر شیخین دانسته است."[۹]

علامه امینی در پاسخ می‌فرماید:

أحدى از اهل لغت، حتّی اشاره‌ای به دخیل بودن آن نکرده‌‏اند.[۱۰]


پاورقی:

[۱] بحارالأنوار؛ ۲۴۷/۴۰

[۲] المَرْعَى الَّذِی لَمْ یَزْرَعْهُ النَّاسُ مِمَّا تأکُلُه الدَّوَابُّ و الْأَنْعَام‏. (المصباح المنیر؛ ۱)

[۳] الکَلَأُ مَهمُوزٌ العُشْبُ رَطباً کَانَ أَو یَابِساً. (همان؛ ۵۴۰)

[۴] مَا تَرْعَاهُ الدَّوَاب‏. (همان؛ ۲۳۱)

[۵] عبس؛ ۳۱

[۶] أَنَّ أَبَا بَکْرٍ سُئِلَ عَنْ قَوْلِهِ تَعَالَى‏: «وَ فاکِهَهً وَ أَبًّا» فَلَمْ یَعْرِفْ مَعْنَى الْأَبِّ فِی الْقُرْآنِ‏ وَ قَالَ: أَیُّ سَمَاءٍ تُظِلُّنِی وَ أَیُ‏ أَرْضٍ تُقِلُّنِی أَمْ کَیْفَ أَصْنَعُ إِنْ قُلْتُ فِی کِتَابِ اللَّهِ تَعَالَى بِمَا لَا أَعْلَمُ أَمَّا الْفَاکِهَهُ فَنَعْرِفُهَا وَ أَمَّا الأَبُّ فَاللَّهُ أَعْلَمُ بِهِ فَبَلَغَ أَمِیرَ الْمُؤْمِنِینَ علیه‌السلام مَقَالُهُ فِی ذَلِکَ فَقَالَ علیه‌السلام: یَا سُبْحَانَ اللَّهِ أَ مَا عَلِمَ أَنَّ الْأَبَّ هُوَ الْکَلَاءُ وَ الْمَرْعَى. (الإرشاد؛ ۲۰۰/۱)

[۷] أَنَّ رَجُلًا سَأَلَ عُمَرَ عَنْ فَاکِهَهً وَأَبًّا فَلَمَّا رَآهُمْ عُمَرُ یَقُولُونَ أَقْبَلَ عَلَیْهِمْ بِالدِّرَّهِ. (فتح الباری؛ ۲۷۱/۱۳)

[۸] و لکن القوم کانت أکبر همتهم عاکفه على العمل و کان التشاغل بشیء من العلم لا یعمل به تکلفا عندهم. (الکشاف؛ ۷۰۵/۴)

[۹] قیل:إنّ الأبّ لیس بعربیّ و یؤیّده خفاؤه على مثل أبی بکر و عمر. (فتح الباری؛ ۲۳۰/۱۳)

[۱۰] کیف خفی هذا القیل الذی جاء به ابن حجر على أئمّه اللغه العربیّه جمعاء فأدخلت الأبّ فی معاجمها من دون أیِّ إیعاز إلى کونه دخیلاً. (الغدیر؛ ۱۴۴/۶)

پایگاه رسمی مسعود رضانژاد فهادان

لایه جدید...
لایه جدید...
اشتراک مطلب:

کلمۀ مورد نظر خود را جستجو کنيد.👇

کد جستجوي گوگل در سايت يا وبلاگ جستجو در:
اشتراک مطلب:

نظرات (۱)

  1. بسم الله الرحمن الرحیم.
    با استعانت از خدای سبحان به مناسبت فرا رسیدن ذی الحجه و سالروز ازدواج حضرت علی علیه‌السلام با حضرت زهراء سلام الله علیها نسخه وردپرس سایت دیدگاه‌ها و تألیفات مسعود رضانژاد فهادان افتتاح گردید.

ارسال نظر

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی

شبکه‌های اجتماعی

ترجمه و شرح سفینة البحار

خلاصه آمار